Unieke expo brengt Vlaamse moskeeën in beeld

moskee

Aalst (redactie/mas) Vanaf 25 januari tot 29 maart 2013  is er de fototentoonstelling Moskeeën in Vlaanderen met de foto’s van de Belgische-Turkse fotograaf Abdul-Vahit Duman. Voor velen een kans om deze verborgen wereld te ontdekken. Verborgen, zelfs na een halve eeuw moslimaanwezigheid in Vlaanderen.

Van schuilmoskee naar heimweemoskee. Rijtjeshuizen, oude winkels en omgebouwde garages werden door de eerst generatie moslims noodgedwongen gebruikt als gebedshuis, en ze dienden tevens als ontmoetingsplaats om in contact te komen met geloofsgenoten. De eerste moskeeën worden dan ook schuilmoskeeën genoemd.

Met de tijd ontstond de wens om meer ‘echte’ moskeeën te bouwen. Dit evolueerde naar moskeeën die architecturaal gelijkenissen vertonen met de traditionele moskeeën van het thuisland. Zulke moskeeën zijn meestal monumentale bezienswaardigheden met marmeren pilaren, koepels en minaretten in mozaïekkeramiek en gevels die versierd zijn met citaten uit de Koran in de karakteristieke Arabische kalligrafie.

De Gentse fotograaf Duman refereert hiervoor aan Darwin: “Darwin zegt: ‘adapt to survive’. Een moslimgemeenschap die in een niet-moslimland leeft past zich zo creatief mogelijk aan de omstandigheden aan om de traditie te bewaren. Zo zijn er veel schuilmoskeeën. Door de jaren heen kwam het besef dat men niet zou terugkeren naar het land van herkomst. Met de financiële groei en saamhorigheid wilde de moslimgemeenschap een moskee bouwen met de typische elementen van het thuisland met als gevolg het ontstaan van de heimweemoskeeën.”

Compromismoskeeën. Heimweemoskeeën bezorgen vaak ophef en heetgebakerde discussies bij de Vlamingen. Een teken van islamisering en een gebrek aan integratie. Controverses en misverstanden alom. “Na vele reacties van de Westerse samenleving is de zoektocht begonnen naar een geschikte architecturale bouw van de moskee in een Westerse samenleving. Men begon kritischer na te denken. Wat zijn de kenmerken van een moskee? Blijven we kopieën maken van een moskee volgens het land van herkomst of zoeken we naar nieuwe architectuur? Moskeeën zijn ook door de eeuwen heen van architectuur veranderd. Waarom zou de vorm van een moskee ook niet mogen veranderen?”, aldus Duman.

Er ontwikkelt zich meer en meer een Europese islamitische architectuurstijl die zich onderscheidt van de bestaande islamitische tradities. De fotograaf vindt dat het tijd wordt dat nieuwbouwmoskeeën eerder architecturale pareltjes worden dan dat ze een kopie zijn van een moskee van het land van herkomst: “Een moskee uit Marokko is ook volledig anders dan een moskee uit Turkije. Is de ene daarom een moskee en de andere niet? Het is niet nodig om je vast te binden aan een bepaalde gang van zaken uit angst om jezelf te verliezen.” Deze nieuwbouwmoskeeën dat onder noemer van ‘Euro Islam Architectuur’ worden geplaatst, zijn compromismoskeeën. Vlaanderen telt nu ongeveer 230 moskeeën.

De tentoonstelling loopt van 25 januari tot 29 maart 2013, elke werkdag van 9 tot 17 uur en op zaterdag van 9 tot 12.30 uur. Gesloten op zondag en op 2 en 4 februari 2013. Gratis toegankelijk. KADOC – Vlamingenstraat 39 – Leuven

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here