Spelen met erfgoed en kinderwagens in Petegem-Deinze.

Opnieuw is Deinze er in geslaagd een boeiend programma samen te stellen voor de Open Monumentendag. Dit jaar wordt Petegem in het voetlicht geplaatst. Wie denkt aan Deinze in de voorbije eeuw brengt dit spontaan in verband met de kinderwagen- en speelgoedindustrie. Deinze stond in de vorige eeuw geboekstaafd als het Belgische "Nürnberg" en als je weet dat er 10 speelgoedfabrieken en 6 kinderwagenfabrikanten actief waren, dan besef je dat die naam niet gestolen was. De twintigste eeuw kenmerkt zich door het tweede luik: de stadsontwikkeling. Illustratief daarvoor is het verplaatsen van de oude kern van Petegem naar het nieuwe Petegem, maar ook hoe een school in zijn vestigingsplaatsen de evolutie weerspiegelt. Van op de watertoren volg je de groei van de stad met nieuwe verkavelingen en industriewijken. Een grondboring verschaft ons inzicht in het ontstaan van de Leievallei en haar invloed op de bewoning en stadsevolutie.

Wie wil weten waar de speelgoedpaardjes uit zijn jeugd werden vervaardigd, kan zijn hartje ophalen in de industriële gebouwen. Maar ook de leefomstandigheden van het leidinggevend personeel komt in de directeurswoningen aan zijn trekken. Of wonen in een gerenoveerde fabriek aantrekkelijk, valt te bewonderen in de lofts van Souplex. De schoolbanken zijn sterk geëvolueerd en herinneringen daarover kunnen opgehaald worden in het KA Atheneum. Meer technisch aangelegde bezoekers vinden hun gading bij de logistieke dienst Infrabel terwijl iedereen met een goede fysieke conditie wel eens graag de watertoren wil beklimmen om van het uitzicht te genieten. Religie komt aan bod in de kerken, overgoten met een saus van nieuwe stedenbouwkundige ontwikkelingen.

Alle punten worden door een bewegwijzerde fietstocht aan elkaar geregen en ter plaatse word je telkens onthaald door de leerlingen van het Erasmus atheneum. Er is een alternatieve autoroute voorzien. Het centrale startpunt is voorzien in het Koninklijk Atheneum Erasmus aan de Volhardingslaan. Vanop de vierde verdieping kan je die ontwikkeling en een deel van het parcours daadwerkelijk zien. Met de minitentoonstelling "Oude erven onder nieuwe wijken" laat de intergemeentelijke Kale-Leie Archeologische Dienst (KLAD) ons kennismaken met archeologie in de 20e eeuw. Nieuw Petegem bekijken we vervolgens van dichtbij in de Sint-Pauluskerk, waar we ook de veranderingen van het Tweede Vaticaans Concilie in het ontwerp van de kerk en in de inrichting leren herkennen.

Na een bezoek aan de voormalige fabriek Torck, gaat het naar de werkplaatsen van Infrabel op de plaats van het voormalige rangeerstation. Over het oude spoortraject begeven we ons naar de villa Zonnehuis, een modernistische villa die door Yvan Tuytschaever, de eigenaar van de Souplexfabriek, werd opgericht. Het huis en de tuin aan de Leie worden van alle zijden bekeken. Ook in de voormalige directeurswoning van Périclès gaan we binnen een kijkje nemen. Daarnaast, bij de villa Beeusaert, leren we hoe een bedrijf kon starten in de living om te groeien in nieuwe gebouwen in de tuin om uiteindelijk naar de Ommegangstraat te verhuizen. Modernisme was de stijl van Souplex en dat is ook te zien in de Bisschopstraat aan de monumentale gevel. De omschakeling naar hedendaagse lofts bewijst dat ook industriële gebouwen een succesvol tweede leven kunnen leiden. We piepen eens door het deurgat van een loft om ons een idee te vormen en ervaren de goederenlift en traphal aan den lijve.

Via de Sint-Martinuskerk, waar we bovendien door Pieter Lambert vergast worden op een concert op het Loncke-orgel, komen we in de Machelenstraat aan een buitenbocht van de Leie. Een grondboring, die met veel enthousiasme wordt uitgevoerd, zal ons de evolutie van het Leielandschap en de bijzondere ligging van Petegem verduidelijken. Van daar gaat het naar de watertoren. Weinig zijn er al binnen geweest en dit is dé gelegenheid om het eens te doen. De TMVW zorgt voor uitleg en een waterbar voor de dorstigen die de beklimming hebben gewaagd. Van dit letterlijke hoogtepunt keren we terug naar de start.

Open Monumentendag in Deinze staat voor een warm individueel onthaal, een boeiende uiteenzetting over een monument dat op een andere wijze wordt bekeken, u toegelicht door jonge enthousiaste mensen, geruggensteund door een ervaren lokaal comité en een gemotiveerde stad én de bereidwillige medewerking van tal van eigenaars en bedrijven.

Guido Van Peeterssen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here