Kerstverhaal deel 2: Kerstmis, spiritueel christelijk of commercieel? Of toch heidens?

 

(deel 2/4) De romantische kribbe met het zachte stro was in werkelijkheid een voederbak, met nog resten van de kwijl van de beesten eraan en misschien een hele nest insecten tussen het stro, een haard van infecties voor een tere zuigeling. Romantisch voor Maria? Een nachtmerrie, vergeleken met moeders die vandaag in een klinisch ziekenhuis bevallen en hun rozige baby in geurige dekentjes leggen – ze had er een trauma aan over kunnen houden.

 Verder zijn er nog die mysterieuze wijzen uit het Oosten (= astrologen, sterrenaanbidders, en dus heidenen!): zij hadden honderden kilometers gereisd en vonden de pasgeboren koning, terwijl de hogepriesters in Jeruzalem (zij die het het eerst hadden moeten weten!), geen weet hadden van wat er gebeurde.

De engelen verschenen niet aan de religieuze of politieke elite, maar aan ruwe, bonkige herders in de marge van de maatschappij. Koning Herodes hoorde er wel van, maar wou het kind vermoorden uit paranoïde jaloezie, en toen dat misliep, besloot hij dan maar alle kindjes van Bethlehem te laten ombrengen: het steekt niet op enkele tientallen, hé? De Joodse historicus Flavius Josephus bevestigt dit gewetenloze karakter van Herodes, die ook twee van zijn tien vrouwen en drie van zijn zonen liet executeren. Jozef en Maria vluchtten in de nacht naar Egypte, en dat maakte van Jezus in zijn eerste levensjaren een politieke vluchteling, een asielzoeker, een gelukkig-wel-begeleide minderjarige. In Egypte werd op Joden neergekeken: Jezus zal zeker ongastvrijheid en racisme aan den lijve ervaren en gevoeld hebben. Kortom, genoeg stof, inspiratie en suspense voor een dramatische film à la “Lord of The Rings”, of niet?

Maar behalve een verdwaalde kerststal en wat kitscherige kerstfiguurtjes zien we hier niet zoveel meer van vandaag? Of toch wel? Kerst werd in de loop der eeuwen overwoekerd door een aantal heidense elementen. Ook even op een rijtje zetten. Het eerste probleem is dat we nog onmogelijk de exacte datum van de geboorte van Jezus kunnen achterhalen, omdat de Bijbel bijna geen aanwijzingen geeft. Het jaar “één” werd (met terugwerkende kracht) berekend door de monnik Dionysius Exiguus (in het jaar 525), maar latere historici ontdekten dat hij zich vergist had. Ja,…

Verschillende herberekeningen wijzen het jaar 4, 6 of 7 vóór Christus aan, maar zeker is er geen enkele. Ten tweede wordt ook nergens de dag of de maand vermeld in de evangelies: het zou dus evengoed in maart als in september kunnen geweest zijn. Waarom is het dan 25 december geworden? Hier begint onze heidense invloed al: 21 of 25 december was in de eerste eeuwen reeds een bestaand feest: de Germanen vierden midwinterfeest of de winterzonnewende (de joelfeesten), om het duister te verjagen of het licht te begroeten. Plastisch uitgedrukt: “Ocharme, de zonnegod wordt alsmaar zwakker, hij ziet er wat bleekjes uit, raakt ’s morgens nog maar moeizaam uit zijn bed en mist de viriliteit om hoog in de hemel te klimmen. Laten we allemaal veel voor hem supporteren, hem veel offers brengen, en hopelijk zal hij weer aan de winnende hand raken in zijn strijd tegen de duisternis, anders gaat voor ons allemaal binnenkort het licht uit”.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here