In het voorjaar van 2012 werden twee onderzoeken rond digitale vaardigheden afgenomen in Gent, MIDIS (‘Meetinstrument voor Digitale Inclusie in Steden’) en Future Legends. Uit beide onderzoeken blijkt dat zowel de jongere als oudere Gentenaren steeds meer toegang hebben tot internet en digitale toepassingen. Er is echter een blijvende nood aan het stimuleren van mediawijsheid en het bieden van hulp om zich te ontplooien in de digitale wereld.

MIDIS: hoofdconclusies

Bijna 9 op 10 Gentenaren hebben thuis een internetverbinding.

Van wie thuis geen internet heeft (11%), gaat 88% nergens anders op het internet.

Voor 7 op 10 Gentenaren behoort surfen op internet tot de dagelijkse routine.

Voor 1 op 10 Gentenaren die internet gebruiken, is surfen op het internet helemaal geen dagelijkse routine.

1 op 5 ervaart minstens eens per week een website met verwarrende indeling.

7 op 10 Gentenaren geven aan hulp nodig te hebben en krijgt die van anderen.

3 op 10 (28%) lost het zelf op en 3% blijft met het probleem zitten.

De publieke Openbare Computer Ruimtes worden gebruikt, ook door Gentenaren mét internet.

Meer dan de helft van de Gentenaren die internet gebruiken, heeft al eens van een Digitaal Talent Punt in de bibliotheek, een ontmoetingscentrum, een Openbare Computerruimte of een Infokiosk op straat gebruik gemaakt. De vraag naar hulp op deze locaties is groot: 78% geeft aan een beroep te willen doen op een begeleider die hulp kan bieden.

Future Legends: Hoofdconclusies

Meer dan negen op tien Gentse urban jongeren heeft thuis toegang tot internet.

Van de 6,6% Gentse urban jongeren die geen internettoegang heeft thuis, kan de meerderheid (68,4%) op een andere plaats op internet. Urban jongeren zijn jongeren (16 – 24 jaar) uit verstedelijkte gebieden.

Binnen de groep urban jongeren bestaan nogal wat verschillen op het vlak van mediavaardigheden, mediagebruik en mediagedrag.

Urban jongeren willen zich duidelijk creatief kunnen uitleven en staan open voor feedback op hun vaardigheden. Vooral onzekerheid blijkt een remmende factor.

Het Future Legends project brengt de digitale vaardigheden en mediagewoontes bij de Gentse urban jongeren in kaart.

MIDIS: Achtergrondinformatie

MIDIS: Methodologie

MIDIS staat voor ‘Meetinstrument voor Digitale Inclusie in Steden’. Zo’n grootschalig opgevatte bevraging over dit onderwerp is nog nooit op stedelijk niveau gebeurd.

Een representatieve populatie van N=855 Gentenaren antwoordde op de schriftelijke enquête in maart en april over hun ervaringen qua internetgebruik: zowel toegang en motivatie, internetvaardigheden als hulpbronnen.
De resultaten werden gewogen in functie van geslacht, leeftijd en nationaliteit en zijn representatief voor de Gentse bevolking.

MIDIS: Resultaten

Bijna negen op tien Gentenaren hebben thuis een internetverbinding. Van wie thuis geen internet heeft (11%), gaat 88% nergens anders op internet. 12% gaat soms wel ergens anders op internet (dit voornamelijk bij vrienden/kennissen, in een publieke computerruimte, op het werk of nog ergens anders). Er is dus nog steeds een groep die niet bereikbaar is, en waarop de Stad Gent moet blijven inzetten. Dat komt overeen met de groep van 10,4% van de Gentenaren die een verhoogd armoederisico kent. 88% van deze personen gaat nergens anders op internet.

De gemiddelde Gentenaar gebruikt het internet zes dagen per week, zodat vaardigheden ontwikkeld worden. Bij 7 op 10 Gentenaren (68%) behoort surfen op het internet tot de dagelijkse routine. Voor 1 op 10 Gentenaren die internet gebruiken, is surfen op het internet helemaal geen dagelijkse routine.

De meeste Gentenaren ondervinden geen moeilijkheden om zich op het internet te oriënteren. Slechts 5% heeft minstens een keer per week moeite om zich op het internet te oriënteren. Meer moeilijkheden blijkt men te ondervinden met betrekking tot de indeling van websites. Een vijfde van de Gentenaren die internet gebruiken (19%) stoot minstens wekelijks op een website met een verwarrende indeling. Hier ligt een taak voor de bedrijfswereld en publieke sector om gebruiksvriendelijk en toegankelijk te werken, wat de Stad Gent ook nastreeft met haar websites.

De Gentenaar heeft positieve verwachtingen met betrekking tot het gebruik van het internet, en zoekt een direct resultaat. Zo geeft 78% aan al eens een reis gepland te hebben, 44% heeft positief contact met de overheid, en 24% heeft een job gevonden. De Gentenaar gebruikt het internet om op de hoogte te blijven (66%), zich verbonden te voelen (52%), en zichzelf te amuseren (56%).

Het bekijken van filmpjes en het gebruiken van de ‘refresh’-knop worden door meer dan 4 op 10 Gentenaren vrij frequent gedaan (respectievelijk 47% en 44%). Het uploaden van bestanden alsook het downloaden van muziek zijn voor een kleinere groep Gentenaren (respectievelijk 19% en 14%) een frequent gegeven. Hoe jonger de respondent en hoe hoger zijn diploma, hoe frequenter hij bovenstaande zaken uitvoert.

Wanneer men met een computer/internet-probleem geconfronteerd wordt, vraagt bijna 7 op 10 (69%) hulp aan anderen. 3 op 10 (28%) lost het zelf op en 3% blijft met het probleem zitten.

Bijna een vierde van de Gentenaren (24%) die het internet gebruiken, vraagt

– minstens wekelijks – anderen wel eens om raad. 20% doet dit nooit. 18% wil graag hulp van een leraar die een cursus computer/internet geeft. 7 op 10 Gentenaren die internet gebruiken, helpen anderen ook wel eens met hun computer/internet-problemen. 4 % helpt zelfs onbekenden.

De publieke Openbare Computer Ruimtes worden gebruikt, ook door Gentenaren met internet. Meer dan de helft van de Gentenaren die internet gebruiken, heeft al eens van een Digitaal Talent Punt in de bibliotheek, een ontmoetingscentrum, een Openbare Computer Ruimte of van een Infokiosk op straat gebruik gemaakt. De vraag naar hulp op die locaties is groot: 78% geeft aan die te willen gebruiken.

Partners

De MIDIS-enquête is het laatste onderdeel van een grootschalig e-inclusie onderzoeksproject, een samenwerking tussen de volgende partners: IBBT-SMIT (Studies over Media, Information & Telecommunication), verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel, IBBT-MICT (Onderzoeksgroep voor Media & ICT), verbonden aan de Universiteit van Gent, Indigov en Digitaal.talent@Gent. Meer info over Digitaal.Talent@Gent staat op de website www.gent.be/digitaaltalent.

Future Legends is een initiatief van Digitaal.Talent@Gent en Mediatuin (REC Radiocentrum en IBBT/MICT), met de steun van de Stad Gent. Meer info over Future Legends staat op de website www.futurelegends.be

Stad Gent: voortrekker in e-inclusie

De beide onderzoeken tonen aan dat het debat rond de digitale kloof zich steeds meer moet concentreren op de ontwikkeling van internetvaardigheden, en mediawijsheid, eerder dan het louter verschaffen van de toegang op zich. De beide onderzoeken tonen ook aan dat het gebruik van hulpbronnen een oplossing kan bieden voor problemen met betrekking tot problematische toegang, negatieve attitudes en ontoereikende vaardigheden.

De Stad Gent speelt al een voortrekkersrol bij e-inclusie, want iedereen in Gent kan gebruik maken van:

– Meer dan 90 Digitaal Talent Punten (gratis Openbare Computer Ruimtes) verspreid over de Stad Gent, waaronder vele met begeleiding;

– 20 infokiosken;

– Een aanbod aan digitale activiteiten zoals Digitale Week en Digitale Kermis verspreid over het hele jaar;

– Via initiatieven zoals de Proeftuin of Ghent Living Lab kan de Stad Gent op een innovatieve manier aan e-inclusie werken.

Organisaties, verenigingen en groepen inwoners die rond e-inclusie willen werken, worden ondersteund door:

– Communicatie-acties waarin hun activiteiten worden opgenomen;

– Ondersteuning bij gezamenlijke projecten;

– Een gratis uitleendienst voor ICT-materiaal;

– ‘Train-the-trainer’ cursussen met bijbehorende Ontdekkingsboeken.