Steden en gemeenten kampen soms met complexe problemen, die het gemeentelijke milieubeleid overstijgen. Daarom gaan de stad Kortrijk en de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) vanaf 9 mei van start met een gebiedsgericht samenwerkingsverband. De samenwerking tussen de OVAM en Kortrijk is een van de eersten in een leerfase van een nieuwe generatie partnerschappen met lokale besturen. Meerdere gemeenten en steden van diverse omvang zullen betrokken worden in de proeffase. De OVAM wil hiermee een geïntegreerde vorm van ondersteuning en samenwerking bieden, zowel voor het afval- en materialenbeleid als voor het bodembeleid, en dat op maat van een stad of gemeente.
De stad Kortrijk is voor de OVAM al decennia een belangrijke partner. De vruchtbare samenwerking heeft geleid tot een daling van het huishoudelijk afval tot 145,77 kg per inwoner. Kortrijk doet het beter dan gemiddeld, maar heeft nog een groot verbeterpotentieel. Om de samenwerking efficiënter en effectiever te maken, is een strategisch samenwerkingsverband aangewezen.

Het OVAM-samenwerkingsverband bundelt lopende dossiers, nieuwe projecten, maar ook ideeën voor toekomstige plannen. Voor elke stad of gemeente is er een centraal aanspreekpunt bij de OVAM, dat alle projecten coördineert. Dit is een vereenvoudiging voor zowel de gemeenten als de OVAM en is een belangrijke stap om samen het afval-, materialen- en bodembeleid op het terrein waar te maken. Het partnerschap richt zich op concrete realisaties, met wederzijds engagement en via een constante dialoog tussen beide partners. Het doel is ondersteuning op maat van de stad te bieden, maar de OVAM en Kortrijk willen ook bedrijven en andere gemeenten inspireren. Het uitwisselen van goede praktijkvoorbeelden is erg belangrijk omdat lokale besturen vaak met gelijkaardige problemen kampen.

Het samenwerkingsverband met de stad Kortrijk omvat vijf projecten, waaronder de reconversie van de Blekerij, een project dat momenteel in de planningsfase zit. De site bevat een aantal verontreinigde gebieden, waarvoor de stad Kortrijk een ontwikkelingsvisie uitwerkt. Henny De Baets, administrateur-generaal van de OVAM: “Het project past binnen het luik ‘brownfields en blackfields’, maar omdat er ook gewoond wordt op de site, passen we ook het instrument rond woonzones toe. Dit is een mooie illustratie van het voordeel van een gebiedsgericht samenwerkingsverband, met één centraal aanspreekpunt. Kortrijk en de OVAM bundelen verschillende beleidsinstrumenten en integreren ze gemakkelijk en op maat van de plaatselijke noden in één project.”

Binnen het samenwerkingsverband organiseert de directie Leefmilieu van de stad Kortrijk, samen met de Gebiedswerking, een proefproject in een wijk van de deelgemeente Bissegem waarbij gedurende één jaar alle restafval, het P.M.D., papier en karton om de veertien dagen zal worden opgehaald. De eerste infovergadering hierover heeft reeds vanavond plaats.

Het proefproject bestaat er in om binnen een welafgebakende zone, deels verstedelijkt, deels ruraal, dergelijke inzameling voor een bepaalde periode te organiseren en hieruit de problemen voor de burger én de ophaler en de mogelijke oplossingen uit te testen. Dit proefproject zoekt eveneens de kritische succesfactoren die moeten vervuld worden om de implementering van een veertiendaagse ophaling mogelijk te maken. Naast deze succesfactoren wordt vooral aandacht besteed aan de participatie en communicatie met de bevolking.

Voor de stadsorganisatie is vooral de manier om deze veertiendaagse ophaling te organiseren en uit te voeren belangrijk. Het project geeft inzicht in de te voeren participatie en communicatie met de burger, het in te zetten materieel en personeel. Basisvoorwaarde blijft dat deze veertiendaagse ophaling geen daling van de dienstverlening voor de burger betekent. Naast succesfactoren, participatie en communicatie, zal het proefproject duidelijk moeten maken welke flankerende maatregelen er voorzien worden om aan deze basisvoorwaarde te voldoen.

Beide overheden gaan ook intens samenwerken om te komen tot een zo volledig mogelijke gemeentelijke inventaris van risicogronden. Hierdoor wordt op een efficiënte wijze elke bodemverontreiniging in Kortrijk in kaart gebracht. Wie een grond wenst te kopen, krijgt bij de stad Kortrijk snel alle informatie over de mogelijke aanwezigheid van een bodemverontreiniging.

De OVAM-samenwerkingsverbanden kaderen in het beleid van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege en de strategie van de OVAM om de rol van lokale besturen als partner in het afval-, materialen- en bodembeleid te valoriseren. Lokale besturen kampen soms met problemen die niet in de gangbare programma’s kunnen worden opgenomen. Daarom biedt de OVAM ondersteuning op maat van de stad of gemeente. Zo creëren we een win-winsituatie: de OVAM realiseert het beleid en stelt zijn expertise aan steden en gemeenten ter beschikking om lokale problemen op te lossen.

Het doel is om de effectiviteit, efficiëntie en kwaliteit van dit nieuwe instrument onder de loep te nemen. Verloopt de proeffase positief, dan zullen we bekijken hoe we dit type partnerschap later aan andere Vlaamse gemeenten kunnen aanbieden.