UNIZO: “2011: Verhouding starters / faillissementen voor het eerst positiever in Wallonië dan in Vlaanderen

Nooit eerder kende België zoveel starters; in 2011 startten er 74.374 ondernemingen, oftewel een stijging van 3,23% ten opzichte van 2010. Ter vergelijking: in 2007, het jaar voor de crisis, waren er slechts 71.413 starters. Het zwaartepunt blijft in het Vlaams gewest met 56% van alle starters, maar de stijging van +2% t.o.v. 2010 gebeurt wel trager dan in het Waals gewest (+5%). Nog opvallender: vanaf juli 2011 evolueert de verhouding tussen startende bedrijven en faillissementen zelfs positiever in Wallonië dan in Vlaanderen en het gemiddelde voor Brussel. De overlevingsgraad van de Vlaamse bedrijven ligt na 5 jaar wel hoger dan de Waalse, en stijgt met 2% tot 71%. De overlevingsgraad in de populairste sectoren, is zeer sterk afhankelijk van de toetredingsdrempel; zo overleeft in de meest populaire sector van de financiële dienstverlening 90% van alle starters. In de horeca, de tweede populairste sector, ligt die kans op slechts 55%, bij de derde categorie ICT en communicatie ligt die zelfs op slechts 43%. “Starten loont dus zeker nog de moeite, de kansen op succes stijgen opnieuw, maar énkel na een grondige en zeer goede doordachte voorbereiding,” besluit UNIZO-topman Karel Van Eetvelt. Toch nuanceert UNIZO deze positieve cijfers: in het eerste kwartaal van 2012 startten voorlopig 12% minder ondernemingen dan in dezelfde periode in 2011. De cijfers voor het eerste kwartaal staan nog niet helemaal vast, op basis van de schattingen verwachten UNIZO en Graydon een daling van 3 à 5%. “De economische crisis en het ontbreken van een stabiel regelgevend kader zijn hier ongetwijfeld de oorzaak van. UNIZO roept de regeringen op een pact voor regelgevende en fiscale stabiliteit te sluiten met de ondernemers en ondernemerschap aan te moedigen. UNIZO organiseert daartoe zelf de Vlaamse Startersweek (24-28 april), waarop (pre)starters alle soorten advies kunnen inwinnen. UNIZO publiceert ook een “Startersbijbel”, een lijvig naslag werk met daarin alle noodzakelijke info.

Naast de GINOO-S curve, de curve die de verhouding tussen faillissementen en bestaande bedrijven weergeeft, introduceerden UNIZO en Graydon dit jaar ook de multiscore in de Startersatlas 2012. Die geeft op basis van een aantal knipperlichten (waaronder rendabiliteit, liquiditeit, eigen vermogen, incassodossiers, etc.) de financiële gezondheid weer van bedrijven die 5 jaar bestaan. Daaruit blijkt dat 28,20% van de nog bestaande vennootschappen het financieel niet gemakkelijk hebben en dat de economische crisissen van de afgelopen jaren de startende ondernemingen getroffen heeft. Slechts 3,13% of 2.237 van de in totaal 71.413 in 2007 opgestarte bedrijven zijn financieel zeer gezond.

Eenmanszaak of vennootschap?
De Startersatlas bekijkt ook de verschillende rechtsvormen. Daaruit blijkt dat het aandeel startende vennootschappen en eenmanszaken steeds dichter naar elkaar toegroeit. In 2011 startten er 51% eenmanszaken ten opzichte van 49% vennootschappen, in 2005 was dat verschil nog groter en startten er slechts 44% in een vennootschap. Met 25% van het totaal aantal opgerichte ondernemingen is de BVBA nog steeds het populairst. Die evolutie is logisch: in tijden van crisis kiezen starters voor meer zekerheid: vennootschappen zorgen voor een betere bescherming. De enige BVBA die echt geen succes kent is de Starters-BVBA. Met slechts 635 oprichtingen in 2011, is deze vorm van rechtspersoon met een zeer beperkt startkapitaal absoluut geen succes. Van alle bijberoepers die in bijberoep stoppen, gaat er volgens een nieuwe UNIZO-studie 40% over naar hoofdberoep. “Dat is al verrassend meer dan de steeds veronderstelde 10%, positief dus maar nog steeds te weinig,” aldus UNIZO.

Populaire sector is geen garantie op succes
De top 4 van de populairste sectoren bestaat in absolute cijfers net als in 2010 uit de intellectuele dienstverlening (13%), de bouwnijverheid (11%), de detailhandel (8%) en de horeca (6%). Deze 4 sectoren zorgen samen voor bijna 40% van het totaal aantal gestarte ondernemingen. Wat de stijging van hun aandeel in het totaal aantal starters betreft, daalt het aantal starters in de detailhandel en in de horeca wel met 6%. Opvallende stijgers zijn dan weer de bouwsector, met +7.5%, en in totaal 8526 starters in 2011. Aan de keerzijde van de medaille vinden we ook de communicatie & IT-sector (-9,85%) en de groothandel (-5,55%). De overlevingsgraad is in die sectoren ook zeer laat. In de communicatie & IT-sector overleven bijna 6 op 10 starters de eerste 5 jaren niet. In de horeca bedraagt de overlevingsgraad 56%. Ook de sector van de handelsbemiddeling scoort met 46% slecht.

Vrouwelijke vs. mannelijke ondernemers
Voor het eerst in vijf jaar stagneert het aantal vrouwelijke starters daarnaast op 38%, ondanks een zeer sterke toename van het aantal startende vrouwen de afgelopen 5 jaar. In absolute cijfers zijn er nu 14.581 vrouwelijke eenmanszaken, of 4000 zaken meer nu dan in 2005. Noot: dit kan enkel voor eenmanszaken bekeken worden, vennootschappen hebben een onzijdige rechtspersoon.

Vooruitblik: 2012
Voor het eerste kwartaal van 2012 noteert de UNIZO Startersatlas 2012 een daling van 12,17% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2011. Dat betekent dat we ons terug bevindingen op het niveau van het crisisjaar 2009. Opgelet de cijfers voor het eerste kwartaal staan nog niet helemaal vast. UNIZO en Graydon verwachten nog een toename van ongeveer 10% wanneer binnen enkele weken de precieze cijfers bekend zijn. Dit betekent dat de daling voor he eerste kwartaal wellicht wat lager ligt dan de nu aangegeven 12%.

Antwerpen meeste starters, maar ook aantal faillissementen is zeer hoog
De provincie met het grootste aantal nieuwe ondernemingen is opnieuw Antwerpen met 12.317 opgestarte zaken in 2011. Daarna volgen Oost-Vlaanderen (9.194), West-Vlaanderen (7.807), Vlaams Brabant (6.683) en Limburg (5.653). In vergelijking met 2010 verloopt de stijging overal ongeveer gelijk, behalve in Limburg waar het aantal starters stagneert. Uit de GINOO-S curve blijkt verder dat Antwerpen naast het meeste starters ook de meeste faillissementen kent. De GINOO-S curve is het laagste voor Antwerpen, status quo met Brussel. Limburg en West-Vlaanderen kennen dan weer de beste verhouding tussen ondernemingen en stopzettingen en liggen daarmee ver boven het federale niveau. In het eerste kwartaal van 2012 is er een dalende trend voor alle gewesten. Vooral in Antwerpen (-16%) en Limburg (-14%) daalt het aantal starters aanzienlijk. Henegouwen, in het Waals gewest, is dan weer de enige provincie die een daling kent die kleiner is dan 10%.

UNIZO start Starterslijn, vernieuwde website en brengt “Startersbijbel” op de markt
Om de overlevingsgraad van starters te verbeteren en het absolute aantal starters te verhogen, breidt UNIZO haar UNIZO Startersservice uit met onder andere en Starterslijn. Naast het UNIZO Service Center, kunnen starters en prestarters voortaan terecht op het nummer 0478/35.35.65. Ook de website van de UNIZO Startersservice werd volledig vernieuwd. Daarnaast publiceert UNIZO ook een nieuwe, complete Startersgids, de “Bijbel voor elke starter”. Het is een zeer uitgebreid naslagwerk met daarin alle noodzakelijke info voor (prestarters). Daarnaast zijn er enkele begeleidingstrajecten met aansluitende workshops. “In deze kan ik het niet beter zeggen dan met een cliché: goed begonnen is half gewonnen,” besluit UNIZO-topman Karel Van Eetvelt.

Website: www.startersservice.be