Nieuw SOMO-onderzoek brengt investeringen van banken en pensioenfondsen in voedselderivaten in kaart

Amsterdam, 23 december 2011 – Aan de vooravond van kerstmis zendt Zembla op vrijdag 23 december de documentaire Handel in Honger uit over de activiteiten van Nederlandse financiële instellingen op de derivatenmarkt in voedsel als maïs, graan en suiker. Deze uitzending is gebaseerd op het nieuwe SOMO-onderzoek ‘Food Markets in Dutch. Dutch banks and pension funds in agricultural derivatives markets’, dat vandaag verschijnt. Dit onderzoek brengt in kaart op welke wijze de grootste Nederlandse banken en pensioenfondsen actief zijn op markten voor voedselderivaten. De eerder verschenen SOMO-studie ‘Feeding the financial hype’ laat zien dat academisch onderzoek sterke aanwijzingen geeft dat de sterk toegenomen speculatie op de derivatenmarkt voor agrarische grondstoffen bijdraagt aan de toegenomen volatiliteit, en zo ook aan een excessieve stijging van de voedselprijzen. Dit raakt vooral de allerarmsten in de wereld, die tot wel 80 procent van hun inkomen moeten uitgeven aan voedsel.

Het nieuwe SOMO-rapport neemt financiële investeringen in landbouw derivatenmarkten onder de loep van de drie grootste banken ABN AMRO, ING en Rabobank, en de drie grootste beheerders van pensioengelden APG, PGGM en MnServices. Het onderzoek dekt daarmee 90 procent van de bankenmarkt en 60 procent van de Nederlandse pensioenbesparingen. Het Nederlandse pensioenfonds PFZW en zijn vermogensbeheerder PGGM behoorden wereldwijd tot de eerste financiële partijen die actief werden op de voedseltermijnmarkten. Met 7 procent van het totale vermogen belegd in deze markten is PFZW/PGGM nog altijd een van de meest actieve fondsbeheerders op dit terrein, vergeleken met 2 tot 3 procent bij de overige onderzochte pensioenfondsen. Met een totale investering van 5 miljard euro zijn de Nederlandse pensioenfondsen belangrijke spelers in de landbouw derivatenmarkten.

Van de banken blijkt Rabobank (inclusief Robeco) de meeste investeringen in deze markten te beheren. Ook ABN AMRO speelt een aanzienlijke rol als aanbieder van clearing services (afhandeling van transacties op de termijnmarkten, inclusief verkoop van daartoe benodigde financiële diensten), de bank behoort met een marktaandeel van ongeveer 10 procent in de belangrijkste landbouw termijnmarkten wereldwijd tot de top 3.

De drie onderzochte banken blijken geen Corporate Social Responsibility (CSR)-beleid te hebben op dit vlak. Hetzelfde geldt voor de onderzochte pensioenfondsen, met uitzondering van PFZW, dat een position paper op zijn website plaatste tijdens het SOMO-onderzoek.

Dit is opmerkelijk in het licht van de heftige discussie over dergelijke investeringen die nu reeds drie jaar woedt. Inmiddels bestaan er talrijke academische studies naar de relatie tussen dergelijke financiële investeringen en de ontwikkeling van de prijzen op termijnmarkten en voor de fysieke landbouwproducten. Hoewel deze geen eenduidig beeld geven, is er steeds meer bewijs dat de extreme toename van financiële investeringen in landbouw derivatenmarkten de voedselprijzen beïnvloedt. Zowel boeren als voedselproducenten hebben beleidsmakers verzocht om deze excessieve speculatie aan banden te leggen.

Maar ook voor de Nederlandse financiële instellingen zelf is een rol weggelegd. Zij onderschrijven allemaal de mensenrechten. Nederlandse financiële instellingen die investeren in dergelijke termijnmarkten zouden daarom helderheid moeten geven over de manier waarop ze dat doen en welke richtlijnen zij daarbij hanteren om te voorkomen dat ze de prijsvorming verstoren en zo het mensenrecht op betaalbaar voedsel aantasten. Daarbij moeten ze expliciet in gaan op de vele academische studies die op tafel liggen. Ook kunnen ze besluiten gehoor te geven aan de steeds luidere roep vanuit de samenleving om te stoppen met de handel in belangrijke voedselmarkten als die voor graan, mais en soja.

SOMO website:  www.somo.nl

Feesten, zuipen en neuken zijn de ingrediënten van het feelgoodrealityprogramma Oh Oh Cherso. Acht Nederlandse jongeren werden in een villa op het Griekse eiland Chersonissos gedropt. Nu is het de beurt aan de Belgen. Is het programma echt te vulgair of gaan we de Vlaamse versie nog op tv zien? De voorbije zomer trokken acht [...]

Lees het volledige artikel

Actieve moslima’s die willen deelnemen aan watersporten, doen dit liever niet in een gewoon badpak of bikini, dit om hun geloofsovertuiging te respecteren. Maar hierdoor voelen ze zich vaak beperkt door de zwemkleding die beschikbaar is. Vrouwen die zich houden aan de islamitischekleding voorschriften kiezen voor kleding met een losse pasvorm die geen lichaamsvormen bloot [...]

Lees het volledige artikel

Sony zet PS Vita in de verf in Centraal Station Antwerpen en metrostation Louiza in Brussel. Naar aanleiding van de lancering van de PS Vita, de nieuwe draagbare spelconsole van Sony, vermengt PS Vita vandaag de gamewereld met de echte wereld. Geen enkele handheld slaagt er immers in om een game zo intens te laten [...]

Lees het volledige artikel

Vrijdag 17 februari bezocht francofiel en literatuurliefhebber Bart Van Loo de bibliotheek van Genk. Hij gaf er een voordracht over zijn boek ‘O Vermiljoenen Spleet’, dat de Franse erotische literatuur van de twaalfde eeuw tot nu behandelt. Een toepasselijk thema, met Valentijn vers in het geheugen. Met rode oortjes liep het publiek, bestaande uit mannen [...]

Lees het volledige artikel

Minister van Jeugd Pascal Smet (SP.A) is op zoek naar twintig jongeren tussen veertien en twintig jaar oud. Samen met het middenveld en de Vlaamse overheid gaan ze werken aan het Jongerenpact 2020. De jongeren krijgen de kans om mee de toekomst van Vlaanderen te bepalen. Het Jongerenpact is een vervolg van Pact 2020. Dat [...]

Lees het volledige artikel

Totaal bedrag compensatievergoedingen stijgt met 27% tot 2.5 miljoen euro Gemiddelde aantal vergoede dagen per dossie stijgt tot 26 t.o.v. 24 in 2010 90 zaken blijven door hinder meer dan een half jaar gesloten, 26 zelfs meer dan een jaar In 2011 ontvingen 1289 zelfstandigen, getroffen door openbare werkzaamheden in de buurt van hun zaak, [...]

Lees het volledige artikel

De Genkse kroegentocht Hakketakken verliep relatief rustig dit jaar. Net als de voorbije twee jaar nam de stad maatregelen om onlusten tegen te gaan. Zo schonken de cafés geen sterke drank, was verkoop van alcohol in nachtwinkels verboden en plaatste de stad plaspalen tegen wildplassen. De Genkse kroegentocht op maandag 21 februari lokt elk jaar [...]

Lees het volledige artikel

Van 10 tot 17 februari vond de Vlaamse week tegen pesten plaats. Naar aanleiding daarvan deden verschillende scholen op donderdag 16 februari mee aan de Move Tegen Pesten. Ook de kleuter- en lagere school de Hazelaar en campus Hemelrijk van de KHLim in Hasselt namen deel aan de actie. Rond 13.00 uur ‘s middags verzamelden [...]

Lees het volledige artikel

Islamitisch bankieren krijgt door de financiële en economische crisis van de laatste jaren meer aandacht. Ook moslimjongeren tonen interesse. Op 15 februari organiseerden leden van de studentenafdeling van de Belgische Islamitische Federatie (BIF) een seminarie over het onderwerp in de UHasselt. Gastspreker was Shahzadd Jajja. Hij bespreekt de principes van islamitisch bankieren gebaseerd op zijn [...]

Lees het volledige artikel

Brussel, 21 februari 2012 – Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen heeft de tweede editie voorgesteld van de publicatie “Vrouwen en mannen in België: Genderstatistieken en genderindicatoren”. Deze brochure heeft tot doel om de objectieve verschillen tussen vrouwen en mannen bloot te leggen. Prisma van de huidige samenleving Net als in 2006 [...]

Lees het volledige artikel