Het verschil tussen Alzheimer en dementie

Er blijken veel meer mensen Alzheimer te hebben dan altijd werd gedacht. Het zijn er in de hele wereld 24 miljoen, 6 miljoen meer dan bij eerdere schattingen en er komen jaarlijks 4,6 miljoen patiënten bij. In 2040 zullen volgens de Wereld- gezondheidsorganisatie (WHO) 81 miljoen mensen de ziekte hebben. De cijfers werden bekend gemaakt naar aanleiding van de Wereld Alzheimerdag.

Bij Alzheimerpatiënten ontstaan door een bepaald soort proteïne opeenhopingen buiten en rondom de hersencellen (de zogenaamde 'plaques'). Dit gebeurt vooral In de gebieden van de hersenen die het geheugen en denkvermogen regelen. De cortex (het 'denkcentrum') van de hersenen wordt kleiner en er ontstaan lege ruimtes in de hersenen. In de hersenen van Alzheimerpatiënten ontstaat er bovendien een tekort aan bepaalde chemische stoffen (acetylcholine en somatostatine) die nodig zijn voor de prikkeloverdracht. De kwaliteit van de communicatie gaat hierdoor enorm achteruit.

De symptomen van de ziekte zijn vergeetachtigheid, veranderingen in de persoonlijkheid, desoriëntatie en verlies van spraak.

Wat is het verschil tussen de ziekte van Alzheimer en dementie?

Dementie kan door diverse aandoeningen worden veroorzaakt. Bij 60 tot 70% van de mensen met dementie is de ziekte van Alzheimer oorzaak van de verschijnselen. De ziekte van Alzheimer is een aandoening in de hersenen, waarbij geleidelijk steeds meer hersencellen verloren gaan. De oorzaak daarvan is nog niet bekend.

Symptomen van dementie?

Bij iemand die dement wordt, zie je:

1. vergeetachtigheid,

2. moeite met oriëntatie,

3. moeite om plannen maken en vooruit te denken,

4. moeite met bepaalde handelingen (aankleden, telefoneren),

5. denkstoornissen (taalstoornissen, problemen met rekenen),

6. veranderde karaktereigenschappen en gedragsstoornissen, bijvoorbeeld onrust en agressiviteit

Klassieke valkuilen.

Als dementerende zit men in het begin met grote gevoelens van onmacht, angst en wanhoop. Dat werkt men dikwijls uit op de onmiddellijke omgeving. Zelfs beschuldigingen van diefstal, terwijl men gewoon door de ziekte vergeten was waar men zijn geld had opgeborgen, zijn legio. Indien je daar als naastbestaande dan even boos op reageert, zijn de spanningen en conflicten niet uit de lucht.

Maar ook als naastbestaande worstel je met die gevoelens van onmacht, haast onveranderlijk nog aangevuld door schuldgevoelens.

1. Je hebt de neiging om je boos te maken op jezelf, op de dementerende en vooral op de professionele hulpverleners, die volgens jou altijd wel ergens te laat of te laks, kortom fout hebben ingegrepen. Die laatsten weten dat ze zich daaraan kunnen verwachten, maar prettig is anders. Welnu, als je je van die gevoelens bewust bent, kan je ze in minder kwetsende banen leiden.

2. Je bent geneigd om iemand die dementeert te corrigeren. Je "pakt" hem of haar dan stelselmatig op fouten, met woorden als "ik heb het zojuist nog gezegd" en "je moet beter opletten". Dementerenden vertellen dat zoiets erg pijn doet, omdat het hen als het ware te kijk zet met de handicap waartegen ze zo hard aan het vechten zijn. Het is beter steeds weer geduldig te herhalen en hen te helpen om zich te redden uit vervelende situaties.

3. Later, als de dementerende veel in een andere wereld lijkt te vertoeven, ben je geneigd om hem of haar terug bij de realiteit te brengen. Dat is verloren moeite en het werkt irriterend. Je probeert beter in zijn of haar wereld binnen te treden en van daaruit in te spelen op de gevoelens. Een moeder die 's nachts dringend eten wil gaan kopen omdat ze niets in huis heeft tegen dat haar kinderen thuiskomen, is vooral gespannen omdat ze zich voelt tekortschieten. Het helpt niet, als je haar wil doen inzien dat het nacht is en dat er geen kinderen op komst zijn. Het helpt wel als je bijvoorbeeld belooft in haar plaats te gaan winkelen en haar verzekert dat alles er op tijd en stond zal zijn.

4. Verdere familieleden, vrienden en kennissen zijn soms bevreesd om een dementerende te gaan opzoeken of denken dat ze er niets kunnen gaan doen, bijvoorbeeld omdat ze niet eens herkend zullen worden. Welnu, aan dement worden zit niets angstaanjagends vast en voor een dementerende is de aanwezigheid, zeg maar nabijheid van vroegere bekenden ontzettend waardevol.

5. Dementie bij een ouder zorgt onvermijdelijk voor spanningen in de familie. Klassieke twistpunten zijn: ongelijke verdeling van de last en de kosten. Het is van het grootste belang dat de familie bij elkaar komt en duidelijke afspraken maakt.

6. De toekomst mag trouwens geen taboe zijn. Wanneer er met de dementerende nog logisch gepraat kan worden, kunnen met hem of haar de nodige regelingen getroffen worden voor in geval er volledige verstandelijke invaliditeit of overlijden zou volgen. Dat voorkomt veel spanningen en ruzies.

Kan dementie worden behandeld?

De symptomen van dementie – met name de ziekte van Alzheimer – kunnen tegenwoordig worden behandeld met medicijnen. Die zorgen ervoor dat de stoffen die zorgen voor de communicatie tussen zenuwcellen op peil blijven. Hiermee wordt de achteruitgang afgeremd. Het is niet mogelijk om de achteruitgang helemaal te stoppen of terug te draaien.

Ook de afzonderlijke symptomen van de ziekte probeert men te bestrijden.

Helaas weten we nog niet goed waardoor de hersencellen afsterven. Kruiswoordpuzzels oplossen, in beweging blijven of veel vitaminen eten zijn allemaal heel nuttige activitieten, maar ze helpen niet om de ziekte van Alzheimer te voorkomen.

Meer informatie:

De Vlaamse Alzheimer Liga heeft tot doel zoveel mogelijk familieleden te bereiken die dementerenden verzorgen. Zij wil in eerste instantie de mogelijkheid scheppen voor de zorgdragers om elkaar te ontmoeten en elkaars ervaringen te delen.

Ze heeft daartoe familiegroepen opgericht over de vijf Vlaamse provincies (Antwerpen, Vlaams-Brabant, Limburg, Oost- en West-Vlaanderen).

De voorzitters van deze familiegroepen nodigen de familieleden uit voor hun bijeenkomsten. Deze hebben, afhankelijk van de behoefte, om de maand of zes weken plaats in verschillende gemeenten en steden.

Deze bijeenkomsten starten meestal als een nuttig informatief moment. Professionelen en ervaringsdeskundigen spreken er als gastspreker over een onderwerp dat betrekking heeft op dementie en dat de familieleden van die groep aanbelangt.

Naast dit informatief aspect is het' lotgenoot-zijn' zeker zo belangrijk. Er is tijd voor vragenstelling, voor een kop koffie en rustig samen te zitten. Familieleden voelen dat ze er niet alleen mee staan, vernemen van elkaar tips en informatie waar ze behoefte aan hebben. Deze groepsdynamiek vormt de stuwende kracht in deze regionale familiegroepen.

Inlichtingen m.b.t. het programma van een familiegroep kun je bekomen op het secretariaat of via de activiteitenkalender op Dementie.be of op Alzheimer.be

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here